İsrail'de genel seçimler sonrasında oyların sayılmasına devam edilirken, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun başını çektiği iktidar bloğu ile muhalefet arasındaki mücadele başa baş ilerliyor. Seçimlerde oyların yüzde 16,8'i sayılmış durumda ve Netanyahu bloğunun oy oranı yüzde 50,4, diğer partilerin toplam oy oranı ise yüzde 49,6 seviyesinde bulunuyor. İki bloğun oyları arasındaki farkın yaklaşık 7 bin 700 olduğu belirlendi.
NETANYAHU BLOĞU İLE MUHALEFETİ
7 BİN 700
OY AYIRIYOR
İsrail merkezli Yedioth Ahronoth gazetesinin internet sayfasında paylaşılan bilgilere göre, genel seçimlerin oy sayım işlemleri sürüyor. Sayımı tamamlanan oyların yüzde 50,4'ü Netanyahu'nun öncülüğündeki bloğa, yüzde 49,6'sı ise muhalefette bulunan diğer partilere gitti. Netanyahu'nun bloğu yaklaşık 479 bin 900 oya ulaşırken, diğer partilerin oy toplamı 472 bin 200 seviyesinde kaldı. Bu sonuçlarla iki tarafı ayıran oy farkı yaklaşık 7 bin 700 oldu.
AÇILAN SANDIKLARIN ORANI YÜZDE 20,2'YE ULAŞTI
Kamuoyuyla paylaşılan bilgilere göre, İsrail genelinde kurulan 11 bin 996 sandığın 2 bin 419'u açılmış durumda. Açılan sandıkların sayısı, tüm sandıkların yüzde 20,2'sini oluşturuyor. Geçersiz oylar da hesaba katıldığında, sayımı yapılan toplam oyların seçimde kullanılan oyların yaklaşık yüzde 16,8'ine karşılık geldiği bildirildi.
İLK SIRAYI NETANYAHU'NUN PARTİSİ ALDI
Partilerin elde ettiği oy oranları incelendiğinde, Netanyahu'nun liderliğini yaptığı Likud Partisi yüzde 24,1 ile listenin başında bulunuyor. Eski İsrail Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot'un yönettiği Yashar Partisi, yüzde 16,1'lik oyuyla ikinci sırayı aldı. Eski İsrail Başbakanı Naftali Bennett'in başını çektiği Birlikte Listesi yüzde 8,8 oy elde ederken, onu yüzde 6,9 ile İsrail Evimiz Partisi izledi.
Birleşik Tevrat Yahudiliği Partisi'nin oy oranı yüzde 6,7 olurken, Yahudi Gücü Partisi yüzde 6,4'e erişti.
DİĞER PARTİLERİN ALDIĞI OY ORANLARI AÇIKLANDI
İsrail vatandaşı Filistinlilerin temsilcisi olan Hadash, Taal ve Balad partilerinin bir araya gelmesiyle oluşan Ortak Liste, sayımı yapılan oylardan yüzde 5,9 pay aldı. Şas Partisi ile Demokratlar Partisi ayrı ayrı yüzde 5,6 oy elde ederken, Dini Siyonizm Partisi'nin oranı yüzde 5,4 oldu. Raam Partisi'nin aldığı oyların oranı ise yüzde 2,8 olarak belirlendi.
Bu tabloyla, İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden Ortak Liste ve Raam'ın birlikte elde ettiği oy oranı yüzde 8,7'yi buldu.
SANDIK ÇIKIŞ ANKETLERİNDE İLK SIRA MUHALEFETİN
İsrail devlet televizyonu KAN tarafından yayımlanan sandık çıkış anketi, eski İsrail Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot'un öncülük ettiği muhalefet bloğunun, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun liderliğindeki iktidar bloğuna karşı üstünlüğünü sürdürdüğünü gösterdi. Henüz kesinleşmeyen sonuçlar, Eisenkot'un başını çektiği muhalif bloğun 52, Netanyahu'nun yönettiği aşırı sağcı iktidar bloğunun ise 50 milletvekili kazanacağına işaret ediyor.
Buna karşın, sandık çıkış anketlerinde ilk sırada yer alan muhalefet bloğu, 120 sandalyeden oluşan İsrail Meclisi'nde hükümeti oluşturmak için gereken 61 milletvekili sayısını bulamıyor.
ARAP PARTİLERİ İÇİN
18
MİLLETVEKİLLİĞİ ÖNGÖRÜLÜYOR
İsrail'de dört yılın ardından düzenlenen genel seçimlerde, İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden iki listenin toplamda 18 milletvekili kazanması öngörülüyor. Söz konusu milletvekillerinin 11'inin Ortak Arap Listesi saflarından parlamentoya gireceği tahmin ediliyor.
KESİN SEÇİM SONUÇLARI İÇİN SON TARİH
4 KASIM İsrail'de oyların sayılmasına devam edilirken, Netanyahu'nun öncülüğündeki iktidar bloğu ile muhalefetin birbirine yakın oylarla yürüttüğü yarış öne çıkıyor. Resmî seçim sonuçlarının, gerekli incelemelerin yapılması ve itirazlara ilişkin süreçlerin bitirilmesi sonrasında 4 Kasım'a kadar kesinlik kazanması bekleniyor. EİSENKOT,
NETANYAHU'YU İSRAİL'İN GÜVENLİĞİNİ SİYASİ İHTİYAÇLARI İÇİN KULLANMAMASI KONUSUNDA UYARDI
İsrail'de dört yıl sonra gerçekleştirilen genel seçimin sandık çıkış anketlerinde önde görünen muhalefet bloğunun lideri ve eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot, Başbakan Binyamin Netanyahu'ya hitap etti. Seçmenlerin tercihini Netanyahu yönetimine karşı kullandığını söyleyen Eisenkot, "İsrail halkı, Netanyahu'nun İsrail Başbakanı olarak görevine devam etmesine karşı oy kullandı.
Netanyahu bu gece kendisini, çok daha geniş ve güçlü bir ana akım Siyonist çoğunlukla karşı karşıya buluyor" açıklamasını yaptı. Netanyahu'yu artık yetkisi ve güveni bulunmayan bir geçiş dönemi başbakanı olarak tanımlayan Eisenkot, doğrudan uyarıda bulunarak, "Netanyahu, İsrail'in güvenliğini kendi siyasi ihtiyaçların için kullanmaya sakın cüret etme" sözlerini sarf etti. YENİ
HÜKÜMETİ KURMAK İÇİN VAKİT KAYBETMEDEN ADIM ATACAĞINI SÖYLEDİ ABD
merkezli X platformunda bulunan hesabında da paylaşım yapan Eisenkot, sandık çıkış anketlerinin İsrail vatandaşlarının çok büyük bir bölümünün "Netanyahu ve 7 Ekim hükümetine güven duymadığını" ortaya koyduğunu ileri sürdü. Eisenkot açıklamasında, "Halkın iradesini vakit kaybetmeden hayata geçirmek, Netanyahu hükümetinin yerine geçmek ve bir an önce herkes için zorunlu askerliği savunan siyonist bir hükümet kurmak amacıyla derhal harekete geçeceğim." sözlerine yer verdi.
ESKİ BAŞBAKAN BENNETT, GÖRÜŞMELERİN VE KOORDİNASYONUN BAŞLADIĞINI DUYURDU
Eski İsrail Başbakanı Naftali Bennett, seçimlerin Netanyahu yönetimi açısından yenilgiyle sonuçlandığını öne sürdü. Bennett yaptığı açıklamada şunları söyledi: "İttifaka dayalı Siyonist bir hükümet kurmak için elimizden gelen her şeyi yapacağız. Netanyahu kaybetti; 7 Ekim hükümeti ise gönderilecek!
Askerlikten kaçanlardan oluşan koalisyon, 68 sandalyeden 50 sandalyeye düştü." Seçim sonuçlarının henüz nihai olmadığını vurgulayan Bennett, "Resmi sonuçları sabırla bekleyeceğiz, zira hâlâ pek çok şey değişebilir. Ancak daha şimdiden, değişim bloğunun liderleri olarak bizler görüşmelere ve koordinasyona başladık bile" ifadelerine yer verdi.
LAPİD, NETANYAHU'NUN EZİCİ BİR YENİLGİ ALDIĞINI SÖYLEDİ
Birlikte Listesi'nin Bennett ile beraber diğer liderliğini üstlenen eski Başbakan Yair Lapid de "Kimsenin kafanızı karıştırmasına izin vermeyin. Netanyahu bloğu, ezici bir yenilgiye uğradı. Bu tam bir çöküş ve halk onlara evlerine dönmelerini söyledi" açıklamasında bulundu.
SMOTRİCH'TEN MUHALEFETİN KUTLAMALARINA TEPKİ
Aşırı sağcı Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, genel seçimlere dair sandık çıkış anketlerinin duyurulması sonrasında muhalefet liderlerinin Başbakan Binyamin Netanyahu'yu destekleyen bloğun yenildiğini belirten açıklamalarını ve kutlamalarını kabul etmedi. İsrail'in The Times of Israel gazetesinin haberine göre Smotrich, Kudüs'te bulunan Dini Siyonizm Partisi seçim merkezinde destekçilerine seslendi.
Smotrich, işgal altındaki Batı Şeria'yı tanımlamak için kullanılan İncil'deki ifadeyi anarak, "Kutlamanıza izin vermeyeceğiz. Yahuda ve Samara'daki (Yahudilerin Batı Şeria'ya verdiği isim) yerleşim devrimimizi geri çevirmeyi başaracaklarını düşündükleri için kutluyorlar." dedi. İsrail muhalefetinin amacına erişemeyeceğini iddia eden Smotrich, "Başaramayacaklar. Gazze'de Yahudi yerleşimleri yükselecek." sözleriyle tehditte bulundu. ESKİ
GENELKURMAY BAŞKAN YARDIMCISI GOLAN, ARAP PARTİLERİNİN KOALİSYONA KATILMASINI İSTEDİ
İsrail'deki muhalefet partilerinden Demokratlar Partisi'nin lideri ve eski Genelkurmay Başkan Yardımcısı Yair Golan, Başbakan Binyamin Netanyahu hükümetine karşı muhalefetin oluşturacağı koalisyonda Arap partilerine de yer verilmesi gerektiğini belirtti. İsrail merkezli Haaretz gazetesinin aktardığına göre Golan, genel seçimlerde oy kullanma sürecinin bitmesinin ardından görüşlerini paylaştı.
Golan, "Demokratik ve yasal süreçlerle seçilen her milletvekili siyasi sistemimizin meşru bir parçasıdır." sözleriyle, Filistinli Arapların temsilcisi olan partilerin koalisyona alınması yönünde görüş bildirdi. İsrail'deki aşırı sağcı yönetimin değişmesi gerekliliğini vurgulayan Golan, "Yıkım hükümetini değiştirecek demokratik bir çoğunluk varsa bunu yapmalıyız." açıklamasını yaptı.
KOALİSYON İHTİMALLERİ TARTIŞILIYOR
Netanyahu yanlısı bloğun da muhalif partilerin de hükümet oluşturmak için gereken sandalye sayısını bulamaması, İsrail'i yeniden koalisyon belirsizliğiyle karşı karşıya bıraktı. Seçimlerin tamamlanmasıyla koalisyon hükümetine ilişkin olasılıklar ülkenin gündeminin merkezine yerleşti. Koalisyonlarla yönetilen ve erken seçimlerle sıklıkla gündeme gelen İsrail'de, dün yapılan genel seçimler sonrasında 3 farklı senaryo öne çıkmış durumda.
BİRİNCİ İHTİMAL: EİSENKOT ÖNCÜLÜĞÜNDE AZINLIK HÜKÜMETİ
İsrail'de konuşulan olasılıklar arasında ilk sırayı, Yashar Partisi lideri Eisenkot'un başkanlığında oluşturulacak bir azınlık hükümeti alıyor. Sandık çıkış anketleri, Eisenkot ile kendisini desteklemesi olası partilerin toplam sandalye sayısını 52 olarak gösteriyor; bu sayı koalisyon hükümeti kurmak için yeterli olmuyor.
Böyle bir tabloda, blok dışındaki partilerin dışarıdan destek sunmasıyla azınlık hükümetinin oluşturulabileceği belirtiliyor. Bu ihtimal kapsamında dikkatler, İsrail vatandaşı Filistinlilerin temsilcisi olan partiler üzerinde toplanıyor. Mansur Abbas'ın liderliğini yaptığı Raam Partisi, Netanyahu'yu iktidardan uzaklaştırmak amacıyla Bennett-Lapid öncülüğündeki koalisyonu desteklemişti.
Abbas'ın sağladığı dış desteğin katkısıyla Bennett-Lapid ortaklığının koalisyon hükümeti hayata geçirilmişti. Ne var ki Abbas, Eisenkot'un başını çektiği bloğu desteklese dahi milletvekili toplamı 59'u aşmıyor ve hükümet kurmak için gereken sayıya erişilemiyor. Dolayısıyla Eisenkot liderliğindeki bloğun azınlık hükümeti oluşturabilmesi, Ortak Liste'nin de destek vermesini gerektiriyor.
Ortak Liste'nin bu yönde bir destek sağlayıp sağlamayacağı ya da Eisenkot'un Filistin kökenlilerin desteğine dayanan bir azınlık hükümetine onay verip vermeyeceği henüz açıklığa kavuşmuş değil.
İKİNCİ İHTİMAL: NETANYAHU İLE EİSENKOT ARASINDA DÖNÜŞÜMLÜ BAŞBAKANLIK
Öne çıkan diğer olasılık, Netanyahu ile Eisenkot'un başbakanlığı dönüşümlü yürütmek üzere uzlaşarak bir ulusal birlik hükümeti oluşturması. Bu ihtimal çerçevesinde Likud, Yashar, Beyahad (Birlikte) Partisi, Demokrat Parti ile Haredilerin Şas ve Birleşik Tevrat Yahudiliği partilerinin birleşerek geniş katılımlı bir ulusal birlik hükümeti kurabileceği konuşuluyor.
Toplam 81 milletvekili kazanacağı öngörülen bu partiler, koalisyon hükümeti için gereken sandalye sayısını aşsa da bu olasılık da çok sayıda belirsizlik barındırıyor. Nitekim Eisenkot, seçim öncesindeki açıklamalarında Netanyahu ile koalisyon görüşmelerine katılmayacağını birçok kez ifade etmişti. Bunun yanı sıra Eisenkot ve Lapid-Bennett, ulusal birlik hükümetine katılması öngörülen Şas ile Birleşik Tevrat Yahudiliği'nin temsilcisi olduğu Haredilerin (Ultra-Ortodoks Yahudiler) zorunlu askerlik kapsamına alınmasını talep ediyor.
Buna karşılık Şas ve Birleşik Tevrat, uzun süredir söz konusu tasarıya itiraz ettiklerini ve bunu yasalaştırmak isteyen bir hükümete katılmayacaklarını belirtiyor.
İRAN'A YÖNELİK OLASI SALDIRILAR KOALİSYONUN ŞEKİLLENMESİNİ ETKİLEYEBİLİR
Bahsi geçen partilerin ulusal birlik hükümeti amacıyla buluşması güç görünmekle birlikte, İran'a yapılabilecek bir saldırının mevcut dengeleri değiştirebileceği belirtiliyor. Tel Aviv'in ABD ile beraber İran'a yönelik olası saldırıları tekrar başlatması durumunda, Eisenkot'un hem ABD Başkanı Donald Trump'ın hem de İsrail kamuoyunun baskısı sonucunda Netanyahu ile bir ulusal birlik hükümetinde yer alabileceği değerlendirmeleri yapılıyor.
ÜÇÜNCÜ İHTİMAL: BİR KEZ DAHA ERKEN SEÇİM
İsrail'de üzerinde durulan üçüncü olasılık, tarafların koalisyon hükümeti oluşturma konusunda uzlaşamaması durumunda ülkenin tekrar erken seçime gitmesi olarak dile getiriliyor. CUMHURBAŞKANI
HERZOG, HÜKÜMETİ KURMA GÖREVİNİ EN GÜÇLÜ BULDUĞU ADAYA VERECEK
Nihai sonuçların duyurulmasının ardından Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, koalisyon oluşturma ihtimalini en yüksek gördüğü adaya hükümeti kurma görevini verecek. Hükümeti oluşturmak üzere görevlendirilen adayın, zorlu geçeceği öngörülen koalisyon müzakerelerini yürütmesi için 28 günü bulunacak; gerekli görülürse bu süre 14 gün daha uzatılabilecek.
Cumhurbaşkanının görev verdiği adayın hükümeti oluşturamaması durumunda cumhurbaşkanı, tekrar istişarelerde bulunarak Meclisten başka bir kişiyi hükümet kurmakla görevlendirebilecek. Yeni görevlendirilen kişinin 28 günlük süre içinde koalisyonu oluşturması gerekecek. Bu aşamada da hükümetin kurulamaması halinde, İsrail Meclisi üyelerinden birinin 61 milletvekilinin imzasını toplayabilmesi için 21 günlük süreç başlayacak.
61 milletvekilinin desteği elde edilirse, imzaları toplayan kişinin iki haftalık süre içinde hükümeti oluşturması gerekecek. Bu desteğe ulaşılamaması durumunda ise Meclis feshedilecek ve ülkede 3 ay içerisinde seçim yapılması zorunlu olacak. İsrail, benzer nitelikteki koalisyon uyuşmazlıkları nedeniyle 2019 ile 2022 yılları arasında peş peşe beş defa erken genel seçime gitmişti.
27 Ekim günü yerel saatle 22.00'de sandıkların kapanmasının ardından oy sayımına geçilirken, kesin sonuçların, iletilecek itirazlar da incelendikten sonra en geç 4 Kasım'a kadar duyurulması öngörülüyor.
